İrade, Özgürlük ve İnsan…

Osman Alakel yazdı…

boc59fsayfa

Hepsi birbirine benziyor. Her biri ötekilerin yaptığını yapıyor. Biriyle konuştum mu, hepsiyle konuşmuşum gibi geliyor. / Andre Gide

Beyaz bir kağıt gibi doğar insan. Sonra ailesi, çevresi, okulu bu beyaz  sayfayı doldurur. Hıristiyan bir ailede doğan Hıristiyan, Yahudi ailede doğan Yahudi, Müslüman ailede doğan Müslüman olur. Aslında bu kimlikler özgür bir seçimden ziyade içine doğulmuş olduğundan kabul görür. İnsan bilincini duyular ve akıl oluşturmasına rağmen çoğu zaman insanın davranışları bilinçten uzak, bilinç dışıdır. Duyguları çoğu zaman onu yönlendirir. Akli olan yerine duygusal bağlar daha baskın olur. gelenek bu anlamda insanın kendini gerçekleştirmesinin önüne bir ağ örer. Tarihten, gelenekten bağımsız olamayan insan kendini toplumsala teslim ederek onun güvenlik ortamında yaşar. bir nevi toplum sözleşmesinin gölgesinde yaşar. farkında olmasa bile… Kendine özgü zannettiği bir çok şeyin bu sözleşmeden kaynaklandığının farkında değildir. Vaorluşu sorgulamayan, verili olanın hegemonyasında kurtulamayan insan kendini geliştiremez. Esfeli safilinle ahseni takvim arasında bir imkân olan insanlık sıçrama gerçekleştiremez.

toplum.jpg

Beşer olarak doğan insan kâmil olabilme yolunda pek emek harcamaz. 40 yaşı onu hayata olgunca bakabilme sürecine ulaştırmıştır. Ama insan kendinde kendini, beninde benini tanıyabilmekte midir?  Kendini bilen rabbini bilir sözüne vakıf olmuş mudur? İrade sahibi insan sorumludur. İrade ancak insanın özgürlüğüne kavuşmasıyla mümkündür? Peki insan kendini bilmezken, çevresi onu şekillendirmişken, ailesi için, sorumlulukları için, vatanı için, milleti için yaşarken ne kadar özgürdür? Ne kadar kendidir? Modern hayatın dişlileri arasında mekanikleşen, mesleki ve bürokratik şartların zorlamasında ezilen bir bireyde özgürlükten, iradeden, sorumluluktan ne kadar söz edebiliriz? Düşünme zor ve meşakkatli bir süreçtir. Sürü içerisinde düşünmeye gerek kalmaz. Ancak itaat edilir.

bilinc3a7

Düşünmek aynı zamanda yalnızlığın, acının, ıstırabın kapısını aralar. Kendini toplumsalın, sürünün güvenlik alanına bırakan beşer niçin düşünsün ki?  İnsan kendini doğasından, tarihinden, toplumundan ve beninden kurtarmadıkça irade, sorumluluk ve özgürlük sahibi olabilir mi? Kendini sınırlayan zincirleri kırmadıkça kendinde kendini bulma hâline erişebilir mi? İnsan, kendini farkettiğinde, bilinci yarıldığında, kendini idrak düzeyine ulaştırdığında sorgular. Asıl varoluşu burada başlar. İmajların, ritüellerin dünyasından hakikatin dünyasına yükselir. Sorgular… Var olanın, verili olanın ve kurgulananın dışına çıkan insan yalnızlaşır. İnsan sürünün dışında olmadıkça, mekânın ve zamanın müşkülatlarından kendini soyutlamadıkça idrak bir yanılsama olur.

kitleeee

Kendini gerçekleştirememiş, sürünün dışına çıkamamış birinin budur dediği bu değildir aslında. Sürekli yanılsama, daima varoluşsal gerileme… İdrak düzeyinde olgunluğa ulaşmamış zihin yalnızlığın sahici hazzından uzaktır. Aldatıcı kaygılar, kaos, korkular… Duyuların ve aklın bize verdiği ile neyi ne kadar bilebiliriz? Eşyanın şekli, rengi, maddesi yani suretin içinde bir özden ya da perdenin arkasında bir varolandan söz etmek mümkün mü? Biliyoruz dediğimizde bildiğimiz nedir? Bilgi sahipliği ya da bilgiyi sırtlamanın ötesinde bilme mümkün müdür? Rüyada bir kesinlikten söz etmek ne derece eminliktir? Objektif bir olguyu subjektif bir beyin ne kadar objektif bilebilir? Ritüeller hakikat olabilir mi? Şekil, suret siretin kendisi olabilir mi? Kendinden söz ederken başkası için yaşayan acaba kendi var sayılabilir mi? Yığınların din tasavvuru ne kadar dinle örtüşür? Tek bir din tasavvuru, tek bir hakikat tasavvuru, tek bir düşünce tasavvuru ne kadar hakikattir? Hakikati üretip hap halinde her insana aynı dozda vermek doğru mu?

dc3bcc59fc3bcnce

Osman ALAKEL

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com.

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: